Suma y Resta

🎯 Жұмыс парағының мақсаты (Aim of the Worksheet)

• Білімділік: Оқушыларға 10-ға (немесе 20-ға) дейінгі сандарды қосу және азайту амалдарының мағынасын тереңірек түсіндіру; өзара байланысын көрсету.

• Дамытушылық: Баланың логикалық ойлауын, математикалық тілін, зейінін және жылдам есептеу дағдыларын (ауызша есептеу) дамыту.

• Тәрбиелік: Өз бетінше жұмыс істеуге, мұқияттылыққа және математика пәніне деген қызығушылығын арттыру.

📑 Лекция: Қосу және азайту амалдары

(Бұл мәтінді сабақ түсіндіргенде, видео-сабақ жазғанда немесе жұмыс парағының теориялық бөлімі ретінде қолдануға болады).

1. Кіріспе: Қосу амалы дегеніміз не?

Балалар, біз күнделікті өмірде заттарды жиі біріктіреміз. Мысалы, сендерде 3 қарындаш бар еді, досың тағы 2 қарындаш берді. Қарындаштарың көбейді ме, әлде азайды ма? Әрине, көбейді!

Қосу — бәрін бір жерге жинау, біріктіру немесе арттыру дегенді білдіреді. Қосу амалының белгісі — «плюс» ($+$).

Қосудың құрамдас бөліктері (компоненттері):

$$Қосылғыш + Қосылғыш = Қосындының\ мәні$$

• Мысалы: $4 + 3 = 7$

• Бұл жерде: $4$ — бірінші қосылғыш, $3$ — екінші қосылғыш, ал $7$ — қосындының мәні (жауабы).

2. Азайту амалы дегеніміз не?

Ал енді басқа жағдайды елестетіп көрейік. Табақта 6 алма тұрды. Сен оның 2-уін жеп қойдың. Табақтағы алмалар саны не істеді? Азайды.

Азайту — бар заттан бір бөлігін алып тастау, кеміту немесе жоғалту дегенді білдіреді. Азайту амалының белгісі — «минус» ($-$).

Азайтудың құрамдас бөліктері (компоненттері):

$$Азайғыш - Азайтқыш = Айырманың\ мәні$$

• Мысалы: $6 - 2 = 4$

• Бұл жерде: $6$ — азайғыш (бізде басында болған үлкен сан), $2$ — азайтқыш (біз алып тастаған сан), ал $4$ — айырманың мәні (қалған сан).

3. Қосу мен азайтудың құпия байланысы

Қосу мен азайту — бір-біріне қарама-қарсы дос амалдар. Егер сен қосуды жақсы білсең, азайтуды да оңай шығарасың.

• Егер $5 + 3 = 8$ екенін білсең:

  • Жауаптан ($8$-ден) бірінші санды азайтсаң, екінші сан шығады: $8 - 5 = 3$

  • Жауаптан ($8$-ден) екінші санды азайтсаң, бірінші сан шығады: $8 - 3 = 5$

За Скворцовою 

Қосу және азайту амалы — арифметикалық негізгі амалдардың бірі. Қосу амалы арқылы сандар біріктіріліп, олардың жалпы саны табылады. Азайту амалы арқылы бір саннан екінші сан алынып тасталып, айырмасы анықталады. Бұл амалдар күнделікті өмірде есеп шығаруда, заттарды санауда және салыстыруда қолданылады.

Қосу және азайту амалы — арифметикалық негізгі амалдардың бірі. Қосу амалы арқылы сандар біріктіріліп, олардың жалпы саны табылады. Азайту амалы арқылы бір саннан екінші сан алынып тасталып, айырмасы анықталады. Бұл амалдар күнделікті өмірде есеп шығаруда, заттарды санауда және салыстыруда қолданылады.