Α. Πρόσληψη κειμένου
1) Τι είδους κείμενο είναι αυτό που διαβάσατε; Να κυκλώσετε το σωστό.
• δημοτικό τραγούδι
• ποίημα
• άρθρο σε περιοδικό
• θεατρικό έργο
• μονογραφία
• διαφημιστικό φυλλάδιο
• διήγημα
• ομιλία σε ακροατήριο
• συνέντευξη
• διπλωματική εργασία
• χρονογράφημα
• επιστολή
2) Ποιο κειμενικό μέσο χρησιμοποιείται; Να κυκλώσετε τα σωστά.
• αφήγηση
• διάλογος
• περιγραφή
• μονόλογος
• σχόλια
3) Ποιο είναι το είδος της αφήγησης; Να κυκλώσετε το σωστό.
• πραγματική αφήγηση
• φανταστική αφήγηση
Μ ά θ η μ α 2 26
Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία
4) Ποιος είναι ο τόπος (ένα ή περισσότερα μέρη) του μύθου και ποιος ο χρόνος
(συγκεκριμένος ή αόριστος);
τόπος:
........................................................................................................
..................................................................................................................
χρόνος:
......................................................................................................
..................................................................................................................
5) Ποια είναι τα πρόσωπα του μύθου; Αρχικά, να κρύψετε με το χέρι σας
την πρώτη στήλη και να τα κατονομάσετε προφορικά. Ύστερα, να τα
αντιστοιχίσετε με τη δεύτερη στήλη ανάλογα με τη συμμετοχή τους
στην ιστορία (πρωταγωνιστικά, δευτερεύοντα και βουβά). Κάποια
κατηγοριοποίηση προσώπων μπορεί να μην αντιστοιχίζεται.
ο πατέρας
η δασκάλα (Ιουλία)
τα παιδιά (Κόλιας & Βαρβάρα)
η καμαριέρα
η μητέρα
πρωταγωνιστικό πρόσωπο
δευτερεύον πρόσωπο
βουβό πρόσωπο
Μάθημα 2 - Πρόσληψη κειμένου27
Υποστηρικτικό υλικό για την πρόσληψη και την παραγωγή γραπτού λόγου
6) Ο μύθος εξελίσσεται με βάση τα γεγονότα που διαδραματίζονται. Έχει αρχή
(δέση) - μέση (κορύφωση) - τέλος (λύση) και στοιχεία που βοηθούν στη
συνέχισή του (στοιχεία πλοκής). Να τα εντοπίσετε.
• Με ποιο γεγονός ξεκινάει η ιστορία (δέση);
..................................................................................................................
..................................................................................................................
• Διαβάζοντας την ιστορία σε ποια στιγμή νιώθεις τη μεγαλύτερη αγωνία
(κορύφωση);
..................................................................................................................
..................................................................................................................
• Πώς τελειώνει η ιστορία (λύση);
..................................................................................................................
..................................................................................................................
• Υπάρχει στην ιστορία κάποιο πρόσωπο ή γεγονός που δίνει ώθηση ή νέα
τροπή στον μύθο όταν δημιουργείται αδιέξοδο (στοιχείο πλοκής);
..................................................................................................................
..................................................................................................................
Μάθημα 2 - Πρόσληψη κειμένου28
Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία
7) Ποιος είναι ο αφηγητής; Συμμετέχει στα γεγονότα ή όχι; Σε ποιο
πρόσωπο είναι η αφήγηση; Να σημειώσετε Σ ή Λ.
Ο αφηγητής είναι ο πατέρας.
Ο αφηγητής είναι ο συγγραφέας.
Ο αφηγητής συμμετέχει στην ιστορία (δρων πρόσωπο, ομοδιηγητικός).
Ο αφηγητής γνωρίζει από την αρχή τι θα συμβεί παρακάτω, γιατί
είναι εκείνος που ξεδιπλώνει σιγά σιγά τον μύθο (παντογνώστης,
ετεροδιηγητικός).
Η αφήγηση είναι σε πρώτο πρόσωπο (πρωτοπρόσωπη).
Η αφήγηση είναι σε τρίτο πρόσωπο (τριτοπρόσωπη).
8) Να παρατηρήσετε τη γλώσσα του κειμένου. Πώς θα τη χαρακτηρίζατε; Να
κυκλώσετε το σωστό.
• επίσημη, προσεγμένη
• απλή, οικεία, καθημερινή
9) Να παρατηρήσετε το ύφος του κειμένου (λεξιλόγιο, πυκνότητα νοημάτων,
σύνδεση προτάσεων, σημεία στίξης). Πώς θα το χαρακτηρίζατε; Να
επιλέξετε τα σωστά.
• απλό, λιτό, καθημερινό, οικείο
• επίσημο, προσεγμένο
• διδακτικό, προτρεπτικό
• πυκνό, φροντισμένο
• ζωντανό, παραστατικό, άμεσο, εναργές
• σαρκαστικό
Μάθημα 2 - Πρόσληψη κειμένου29
Υποστηρικτικό υλικό για την πρόσληψη και την παραγωγή γραπτού λόγου
10) Πώς θα χαρακτηρίζατε τον πατέρα και τη δασκάλα; Να αποδώσετε
στον καθένα τούς χαρακτηρισμούς που του ταιριάζουν, σημειώνοντας x
στο αντίστοιχο πλαίσιο.
χαρακτηρισμοί πατέρας δασκάλα
άβουλος/-η
σκληρός/-ή
άδικος/-η και ανήθικος/-η φαινομενικά
φοβισμένος/-η
δυναμικός/-ή
αδρανής
θύμα εκμετάλλευσης
άτολμος/-η
που δίνει ηθικά διδάγματα
Μάθημα 2 - Πρόσληψη κειμένου30
Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία
11) Ποιες αντιδράσεις της δασκάλας φανερώνουν την αβουλία και την
παθητική στάση της;
•
..............................................................................................................
•
..............................................................................................................
•
..............................................................................................................
•
..............................................................................................................
•
..............................................................................................................
•
..............................................................................................................
•
..............................................................................................................
•
..............................................................................................................
•
..............................................................................................................
•
..............................................................................................................
•
..............................................................................................................
•
..............................................................................................................
12) Ποιες είναι οι συνέπειες της άβουλης στάσης της δασκάλας; Να
επιλέξετε τα σωστά.
• Η δασκάλα κερδίζει την εμπιστοσύνη και τον σεβασμό του πατέρα.
• Η δασκάλα αδικείται.
• Η δασκάλα επιτρέπει να την προσβάλλουν και να την κατηγορούν χωρίς
λόγο και αιτία.
Μάθημα 2 - Πρόσληψη κειμένου31
Υποστηρικτικό υλικό για την πρόσληψη και την παραγωγή γραπτού λόγου
13) Αν ήσαστε στη θέση της δασκάλας, πώς θα αντιδρούσατε; Θα
υποστηρίζατε τα συμφέροντά σας;
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
14) Ποιος είναι ο στόχος του διηγήματος; Να κυκλώσετε το σωστό.
• Να διδάξει.
• Να ψυχαγωγήσει.
• Να διδάξει και να ψυχαγωγήσει.
15) Τι διδάσκει το διήγημα αυτό;
..................................................................................................................
................................................